1. Κατά τη διάρκεια της Τουρκοκρατίας δεν υπήρξαν βίαιοι εξισλαμισμοί στη μετέπειτα ελληνική επικράτεια. Οι Οθωμανοί, εφόσον οι υπόδουλοι λαοί κατέβαλλαν κανονικά τους φόρους που τους αναλογούσαν, δεν ασχολούνταν ιδιαίτερα με τις θρησκευτικές πεποιθήσεις τους. Οι μαζικοί εξισλαμισμοί που παρατηρούνται στα Βαλκάνια (Βοσνία, Αλβανία κ.λπ.) έγιναν, κατά κανόνα, με τη θέληση εκείνων που αλλαξοπίστησαν, και ειδικότερα με σκοπό να έχουν καλύτερες σχέσεις με τον κατακτητή και να συμμετέχουν από καλύτερη θέση στη νομή και άσκηση της εξουσίας.
2.. H επάνδρωση των Γενιτσάρων, από ένα χρονικό σημείο και έπειτα τουλάχιστον, δεν γινόταν βιαίως, μέσω «παιδομαζώματος». Αντίθετα μάλιστα, όσο το σώμα αυτό αποκτούσε εξέχουσα θέση στην Οθωμανική Αυτοκρατορία, αρκετοί γονείς προσπαθούσαν να εξασφαλίσουν τη «σταδιοδρομία» των παιδιών τους μέσω της κατάταξής τους στους Γενίτσαρους.
3. Ουδέποτε κατά τη διάρκεια της Τουρκοκρατίας υπήρξε - ή συνέτρεχε λόγος να υπάρξει - «κρυφό σχολείο», όπως τουλάχιστον αυτό έχει καταγραφεί στο εθνικό συλλογικό ασυνείδητο. Οποιος ήθελε μπορούσε να μάθει ελληνικά, σερβικά, βουλγαρικά κ.ο.κ. χωρίς να παρενοχλείται από τους κατακτητές, οι οποίοι - επαναλαμβάνω - ενδιαφέρονταν πρωτίστως, αν όχι σχεδόν αποκλειστικά, για την ομαλή καταβολή των κάθε είδους φόρων προς τον σουλτάνο.
4. Ο ρόλος της Εκκλησίας καθ' όλη αυτή την περίοδο υπήρξε τουλάχιστον αμφιλεγόμενος, αν όχι και αρνητικός σε αρκετές περιπτώσεις (προσοχή: της Εκκλησίας, όχι της θρησκείας). Τα παραδείγματα, πολλά και γνωστά, ξεκινούν από τους ανθενωτικούς της εποχής της Αλωσης και φθάνουν ως τις παραμονές του 1821, με τον λυσσαλέο πόλεμο κατά των οπαδών του Διαφωτισμού, των Φιλικών κ.λπ.
5. H εξέγερση που άρχισε το 1821 είχε ουσιαστικά κατασταλεί (μόνο μικρές εστίες αντίστασης απέμεναν, οι οποίες ήταν θέμα χρόνου να σβήσουν και αυτές), όταν τον Ιούλιο του 1827 οι Αγγλοι, οι Γάλλοι και οι Ρώσοι αποφάσισαν να δημιουργηθεί ελληνικό κράτος, με αποτέλεσμα να ακολουθήσει λίγους μήνες μετά η Ναυμαχία του Ναυαρίνου.
6. Μπορεί αυτό να μην αρέσει διόλου σε ορισμένους και να μην ταιριάζει με την εθνική μας μυθολογία, αλλά στους «δόλιους», «αναξιόπιστους» κ.ο.κ. Συμμάχους οφείλει, λοιπόν, εν πολλοίς η Ελλάδα την ανεξαρτησία της και την κρατική της (προσοχή: όχι την εθνική) υπόσταση. Οι ίδιοι αυτοί Σύμμαχοι, με την ίδια ή διευρυμένη «σύνθεση», ήταν επίσης εκείνοι που - και για δικούς τους βέβαια λόγους, αλλά το γεγονός παραμένει - προσέφεραν στην Ελλάδα τη Θεσσαλία το 1881, απέτρεψαν την προέλαση των Τούρκων προς την Αθήνα το 1897, έβαλαν την υπογραφή τους στη Συνθήκη των Σεβρών το 1920.
7. Στον ένοπλο αγώνα κατά των Τούρκων μετείχαν ποικίλων εθνικών προελεύσεων κάτοικοι του ευρύτερου γεωγραφικού χώρου, των οποίων η εθνική συνείδηση βρισκόταν εν πολλοίς στο στάδιο της διαμόρφωσης. Τόσο ο «Θούριος» του Ρήγα, με τις αναφορές του στο πλήθος των υπόδουλων στους Οθωμανούς εθνοτήτων, όσο και η καταγωγή αρκετών πρωταγωνιστών της Επανάστασης (Αρβανίτες της Υδρας και των Σπετσών, Σουλιώτες, Βλάχοι, σλαβόφωνοι κ.ά.) βεβαιώνουν «του λόγου το ασφαλές».
8. Και πάλι όχι επειδή οι Σύμμαχοι είναι εξ ορισμού «φιλέλληνες» ή «μεγαλόψυχοι», αλλά επειδή η χώρα ευτύχησε να ακολουθήσει τότε πολιτική σωστών συμμαχιών και ανοιχτών οριζόντων (αντί να παίξει τον ρόλο της μικρής «ανάδελφης» που κάθεται και κλαίει), η Ελλάδα υπήρξε η μεγάλη ευνοημένη από τη «μοιρασιά» στα Βαλκάνια μεταξύ 1910 και 1920. Ετσι η Θεσσαλονίκη έγινε «συμπρωτεύουσα» της Ελλάδας, αν και το 1912 ο πληθυσμός τής πόλης περιλάμβανε περίπου 40% Εβραίους, 25% Τούρκους, 20% Ελληνες και 15% άλλους.
9. Οταν μιλάμε συνεχώς και με τόση ευκολία για «χαμένες πατρίδες», καλό θα είναι να μην ξεχνάμε πως «χαμένες πατρίδες» υπάρχουν για όλους εκείνους τους οποίους αφορούσε η ανταλλαγή πληθυσμών, και όχι μόνο για τους Ελληνες. Χρήσιμη, από αυτή την άποψη, θα ήταν και η παράθεση ορισμένων στοιχείων που συστηματικά αγνοούμε ή αποσιωπούμε, όπως ότι στα τέλη του 19ου αιώνα στο Ρέθυμνο οι μουσουλμάνοι ήταν περισσότεροι από τους χριστιανούς, ότι τα Γιαννιτσά ήταν μία από τις ιερές πόλεις των Τούρκων ή ότι το 1913 ο ελληνικός πληθυσμός του Κιλκίς ήταν λιγότερο από 5%!
10. Τέλος, όταν γίνεται λόγος για την εκδίωξη των ελληνικών πληθυσμών από την «προαιώνια κοιτίδα» τους Μικρά Ασία, μπορεί το σχήμα αυτό να χαϊδεύει τα αφτιά των κάθε λογής «ελληνόψυχων» και «πατριδολάγνων», αλλά - δυστυχώς και πάλι γι' αυτούς - η πραγματικότητα είναι πολύ διαφορετική. Με εξαίρεση ορισμένους συμπαγείς ελληνικούς πληθυσμούς, κυρίως στον Πόντο και στην Καππαδοκία, οι περισσότεροι από τους Ελληνες που αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν κάτω από δραματικές συνθήκες τη Μικρά Ασία το 1922-23 ήταν οικογένειες που, αναζητώντας καλύτερη τύχη, είχαν μεταναστεύσει εκεί από την ηπειρωτική Ελλάδα και από τα νησιά του Αιγαίου κατά τον 19ο αιώνα.
Ο κ. Ανδρέας Παππάς είναι επιμελητής εκδόσεων και μεταφραστής
3 comments:
Για να είσαι όμως αντικειμενικός πρέπει να πεις ότι και οι Τούρκοι που κατοικούσαν στην σημερινή Ελλάδα δεν φύτρωσαν από την γη αλλά ήρθαν ως κατακτητές από την Μικρά Ασία, η επανάσταση του 21 είχε σβήσει επειδή είχε χτυπηθεί από τους Τούρκους και τους Αιγύπτιους που μπορεί να ήταν εξαρτώμενο κράτος αλλά στην πραγματικότητα ήταν αυτοδύναμο κράτος και μάλιστα το 1833 ο Ιμπραήμ έφτασε μέχρι την Κιουτάχια πολεμώντας τους Οθωμανούς, οι Κρητικοί Μουσουλμάνοι δεν ήταν Τούρκοι αλλά εξισλαμισμένοι Κρητικοί Έλληνες στην καταγωγή, οι Εβραίοι δεν κατοικούσαν την Θεσσαλονίκη από την αρχαιότητα κ.λ.π.
Kalitera as grapso pio polla
Όσον αφορά τα σημεία σου θα σχολιάσω τι γνωρίζω ή τι πιστεύω 1 προς 1
1. δίκιο έχεις ότι οι Τούρκοι δεν εξισλάμιζαν βίαια, μάλιστα παρατήρήθηκε μια εποχή οι σουλτάνοι να απαγορέψουν τους εξισλαμισμούς γιατί μειώνονταν δραματικά τα έσοδα από το χαράτσι, όμως μην ξεχνάς ότι οι Χριστιανοί ήταν 2ης κατηγορίας πολίτες, δεν είχαν δικαιώματα, πολίτης χριστιανός μάρτυρας σε δικαστήριο δεν είχε αξία απέναντι σε μουσουλμάνο μάρτυρα κ.α. οπότε πολύ μεγάλο μέρος του Ελληνικού πληθυσμού εξισλαμίστηκε και φυσικά εντάχθηκε στον Τουρκικό κορμό όπου ανήκει μέχρι σήμερα. Σε αντίθεση σχεδόν μηδενικό ποσοστό του Τουρκικού πληθυσμού εκχριστιανίστηκε για ευνόητους λόγους.
2. Ναι αλλά στην αρχή το παιδομάζωμα ήταν βίαιο και όταν έπαψε να είναι τότε παρατηρήθηκε και η παρακμή του σώματος των Γενίτσαρων και το στιχάκι "ανάθεμά σε βασιλιά" δεν γράφτηκε χωρίς ιστορικό πυρήνα την εποχή που γράφτηκε, γεγονός όμως που δεν το αρνείσαι.
3. Ναι το κρυφό σχολείο ήταν μύθος
4. Η Εκκλησία ήταν βολεμένη όσο δεν έπαιρνε, εξέδιδε συγχοροχάρτια και έκανε και άλλες βλακίες, όμως πολλοί ήταν και οι κληρικοί που αντιστάθηκαν ακόμα και στην ηγεσία της Εκκλησίας
5. Η εξέγερση δεν είχε κατασταλεί από τους Τούρκους αλλά από τους Αιγύπτιους. Φαντάσου σήμερα την Ελλάδα σε πόλεμο με την Τουρκία και την Αίγυπτο ταυτόχρονα. Και πάλι η Ελλάδα θα κατέρρεε πόσο μάλλον στην επανάσταση. Από αυτή την άποψη δεν μπορώ να πω την επανάσταση αποτυχημένη και άρα η βοήθεια των Ευρωπαίων ήρθε μετά την βοήθεια που έλαβαν οι Τούρκοι, γιατί μόνους τους Τούρκους εναντίον των οποίων και ξεσηκωθήκαμε, δεν είχαμε πρόβλημα να τους νικήσουμε και να κρατήσουμε υπό τον έλεγχό μας ένα μικρό κομάτι της σημερινής Ελλάδας.Θα μου πεις αν δεν έρχονταν οι Αιγύπτιοι η επανάσταση θα πετύχαινε; Ποτέ και τούτο γιατί είχε ξεσπάει πρόωρα. Αναλογίσου ότι τα υπόλοιπα Βαλκανικά κράτη ιδρύθηκαν το 1881 δηλαδή 60 χρόνια μετά. Αλλά και αν αποτύγχανε η επανάσταση του 1821 θα γίνονταν και άλλες όπως έγινε στην Κρήτη.
6. Ναι μας έδωσαν την Θεσσαλία οι Σύμμαχοι αλλά παραλίγο να δώσουν και την Μακεδονία και την Θράκη στους Βούλγαρους που τους κατέστησαν αναξάρτητους όπως και τους Σέρβους που ως τότε ήταν αυτόνομοι.Το 1897 ο πόλεμος ήταν ένα μάθημα στην Ελλάδα από τους Συμμάχους για να μας επιβληθεί ο Διεθνής Οικονομικός Έλεγχος ο οποίος και μας επεβλήθη ως το 1970,οι σύμμαχοι έβαλαν τους Τούρκους να μας επιτεθούν, όχι ότι εμείς δεν ήμασταν μαλάκες, αλλά όταν πήραν αυτό που ήθελαν τους σταμάτησαν, σαν να έπαιζαν με μαριονέτες. Την συνθήκη των Σεβρών η Ελλάδα την υπέγραψε σαν νικήτρια του Ά Παγκοσμίου Πολέμου μαζί με τους Συμμάχους οι οποίοι ας μην ξεχνάμε ότι πρώτη φορά συνασπίστηκαν στην Ελληνική επανάσταση (πες μου εσύ αν ξέρεις αγγλο-γαλλο-ρωσική συμμαχία πριν το 1821).
7. Είναι αλήθεια ότι οι Αρβανίτες πολέμησαν μαζί μας και ότι δεν ήταν Έλληνες, αλλά αυτό δεν λέει τίποτα. Οι Αλβανοί είναι το μοναδικό έθνος που εξισλαμίστηκε στην Τουρκοκρατία μαζικά. Όχι όμως όλοι, αυτοί που εξισλαμίστηκαν λέγονταν Τουρκαλβανοί, ενώ όσοι παρέμειναν χριστιανοί λέγονταν Αρβανίτες. Οι Αλβανοί είναι αφομιώσιμο έθνος, το πλέον αφομιώσιμο των Βαλκανίων, για αυτό οι τελευταίοι Παλαιολόγοι ενθάρυναν την εγκατάσταση Αλβανών στην Πελοπόννησο στο Δεσποτάτο του Μοριά. Μην ξεχνάς ότι ελάχιστοι απόγονοι Αρβανιτών σήμερα ξέρουν αλβανικά, υπάρχουν αρκετοί αλλά συγκριτικά είναι ελάχιστοι, μην ξεχνάς ότι και σήμερα οι μουσουλμάνοι αλβανοί που κατεβαίνουν στην Ελλάδα βαφτίζονται χριστιανοί για πλάκα, και μην μου πεις ότι ο Χότζας τους έκανε άθεους μέσα σε μια γενιά λόγω κομμουνισμού γιατί δεν νομίζω ότι οι Βόσνιοι ή οι Ουκρανοί θα άλλαζαν τόσο εύκολα θρησκεία. Οι Αλβανοί οι σημερινοί θα αφομοιωθούν είναι απλά θέμα χρόνου γιατί αυτό συνέβη και με τους Αρβανίτες, οι οποίοι αφομοιώθηκαν από τους Έλληνες και δεν τους αφομοίωσαν.Έλληνας εξάλλου δεν είναι αυτός που έχει Ελληνικό αίμα, εσύ θα πεις Έλληνα κάποιον Ελληνοαμερικάνο 5ης γενιάς;
8. Έχεις απόλυτο δίκιο ότι η Ελλάδα ακολούθησε σωστή πολιτική και αυτό βέβαια λόγω Βενιζέλου, το ότι η Θεσσαλονίκη είχε τότε τα ποσοστά που αναφέρεις δεν τα αμφισβητώ αλλά δεν μου λέει τίποτα. Οι Εβραίοι δεν ζούσαν στην Θεσσαλονίκη από τον Μεσαίωνα, ούτε οι Τούρκοι, άρα ήρθαν και έφυγαν, όπως και εμείς πήγαμε π.χ. στην Μασσαλία και φύγαμς στην Μικρά Ασία κ.α. Το ότι εγκαθίστασαι σε μια περιοχή είτε ως κατακτητής έιτε ως άποικος δεν σημαίνει ότι θα παραμείνεις εκεί για πάντα.
9.-10. Ασφαλώς και έχουν χαμένες πατρίδες και οι Τούρκοι και οι Βούλγαροι, αλλά καθένας κοιτάει την παρτυ του και στην τελική οι Έλληνες έφυγαν μετά από σφαγές που είχαν αρχίσει από το 1914 πολύ πριν την απόβαση του Ελληνικού στρατού στην Σμύρνη, ενώ αντίστοιχες σφαγές δεν έγιναν στα Χανιά ή στα Γιαννιτσά ή στην Θεσσαλονίκη ή στο Κιλκίς. Δεν είναι η χαμένη πατρίδα που πονάει αλλά το πως χάθηκε, το ότι οι Έλληνες του 1922 προέρχονταν από την Ελλάδα του 19ου ή του 18ου αιώνα δεν λέει τίποτα, εξάλλου και οι Τούρκοι των Χανίων προέρχονταν από εξισλαμισμένους Έλληνες, οι μισοί τουλάχιστον Τουρκόφωνοι που έφυγαν από την Ελλάδα ήταν απόγονοι εξισλαμισμένων Ελλήνων ή άλλων βαλκανικών εθνοτήτων και λιγότεροι ήταν οι Τούρκοι.Οι Τουρκόφωνοι που έφυγαν το 1923 από την Ελλάδα ήταν και πολύ λιγότεροι από τους Έλληνες που ήρθαν, μην ξεχνάς δε πως οι Τούρκοι κρατήσαν στην Μ. Ασία μουσουλμάνους Έλληνες που δήλωσαν την επιθυμία να ανταλλαχθούν, δυστυχώς τα κριτήρια είναι θρησκευτικά και δεν συμφωνώ μεν αλλά έτσι είχαν τα πράγματα.
Den diafono mazi soy isos na simplirono kapoia simeia telika...
Το άρθρο που ενδελεχώς σχολίασες γράφτηκε από τον κ. Ανδρέα Παππά και δημοσιεύτηκε στο Βήμα το 2006.
Το αναδημοσίευσα επειδή με εκφράζει.
Θέλω να σε ευχαριστήσω για τον κόπο και την θέρμη σου.
Δεν νομίζω ότι ανήκεις σ΄αυτούς που ακούνε πρώτη φορά τα "λάθη" που αναφέρει ο κ. Παππάς.
Συμπλήρωσες αντικρούοντας το αφιέρωμά μας.
Και πάλι σε ευχαριστώ.
deadniro
Post a Comment